Nieuws Zakelijk & Economie

Wat doen techbedrijven met die schat aan medische data?

Maandag 7 maart 2016 17:02 Bedrijven die gezondheids-apps ontwikkelen, bezitten een schat aan data. Onduidelijk is wat zij met de gegevens doen. Controle schiet tekort.

Commerciële technologie­bedrijven zetten massaal in op de zorg. De gezondheids-apps en -sensoren die zij ontwikkelen, vinden gretig aftrek bij ­patiënten. Die houden steeds ­vaker thuis hun hartslag, slaapritme, bloeddruk of hersenactiviteit bij. Deze medische gegevens delen patiënten via een digitaal dagboek met hun arts.

Maar artsen zijn niet de enigen die inzage hebben in de gezondheidsdata die patiënten in hun woon- of slaapkamer verzamelen. Ook bedrijven die de apps en slimme apparaten ontwikkelen en de data opslaan, beschikken over deze medische gegevens. Controle over wat zij daarmee doen, schiet tekort.

'Nieuwe partijen, zoals app-bouwers en internationale technologiereuzen, betreden het medische terrein. Zij hebben geen behandelrelatie met de patiënt. Hun interesse ligt niet bij de patiënt, maar in zijn medische data,' schrijft het Rathenau Instituut in het recente onderzoeksrapport De meetbare mens. 'Verdienmodellen uit de marketing en big data staan bij de commerciële partijen voorop. De patiënt wordt zo leverancier van data voor toepassingen buiten de zorg,' stelt het onderzoeksbureau in zijn rapport. Eind vorig jaar waarschuwde de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) al voor 'de macht van commer­ciële technologiebedrijven die de zorgsector als nieuwe markt beschouwen'.

Gevoelig

Op dit moment bestaan er ­wereldwijd meer dan 103.000 ­gezondheids-apps. Dat worden er naar verwachting veel meer. Dit jaar investeert het Nederlandse bedrijfsleven 140 miljoen euro in medische technologie, volgend jaar zal dat circa 207 miljoen zijn. Minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD) stelt de komende twee jaar ruim 127 miljoen euro beschikbaar voor de ontwikkeling van onder meer medische apps en apparaten.

De vraag is wat commerciële bedrijven doen met medische data. Om te beginnen kunnen zij de gegevens gebruiken voor product-innovatie. Dat kan in het belang van de patiënt zijn, mits de anonimiteit gewaarborgd is, stelt het Rathenau Instituut. Datzelfde geldt voor het gebruik van medische data voor wetenschappelijk onderzoek.

Synappz, een Nederlandse ontwikkelaar van medische apps, is op dit moment in gesprek met Maastricht University. Het bedrijf bracht de iP Plaslijst op de markt. Met deze app kunnen patiënten met blaasproblemen een digitale plaslijst maken.

'We hebben 27.000 plaslijsten in ons bestand. Dat is waardevolle informatie voor wetenschappers,' zegt directeur Erik van der Zijden. Hij is zich ervan bewust dat hij 'goud in handen heeft'. Van der Zijden: 'De medische data zijn zonder meer geld waard.' Toch gebruikt Synappz de gegevens niet voor commerciële doeleinden. 'Dat ligt in de medische wereld zeer gevoelig. We vinden onze betrouwbaarheid belangrijker.'

Toestemming

Niet alle bedrijven denken daar zo over. 'We weten dat er partijen zijn die medische data verhandelen en gebruiken voor het opstellen van klantenprofielen en marketing. Het is onduidelijk wie die datahandelaren zijn en welke data zij verhandelen,' zegt Marjolijn Heerings (32), onderzoeker van het Rathenau Instituut. 'Dat is juist het probleem. Er is een gebrek aan controle.'

Bedrijven die medische data volledig anonimiseren, hebben meer speelruimte. 'Het gaat dan om gegevens die niet te herleiden zijn tot een persoon, dan vallen ze buiten ons bereik,' zegt Wilbert Tomesen (57), vicevoorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De toezichthouder ziet wel toe op het gebruik van tot personen herleidbare gezondheids­gegevens. In dat geval moeten bedrijven zich houden aan de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). Tomesen: 'Ze moeten duidelijk toestemming vragen aan de patiënt en mogen de gegevens alleen gebruiken voor de doeleinden die zijn vermeld.'

Probleem is dat patiënten lang niet altijd weten waarvoor ze toestemming geven. 'Privacyvoorwaarden zijn soms vaag of algemeen,' zegt Tomesen. Zo oordeelde de toezichthouder in 2015 dat de hardloop-app Nike+ Running gebruikers onvoldoende informeert over de verwerking van hun gezondheidsgegevens.

'Nike bewaart de sportieve prestaties van gebruikers langere tijd. Hieruit kan het bedrijf opmaken of je conditie vooruit- of achteruitgaat. Dit zijn gevoelige persoonsgegevens die iets zeggen over je gezondheid. Nike mag die alleen verwerken met uitdrukkelijke toestemming,' schrijft de AP. Naar aanleiding van het onderzoek heeft Nike de hardloop-app aangepast. Lang niet alle apps worden door de toezichthouder doorgelicht. Dus is het ook aan de ­patiënt om oplettend te zijn.

Elsevier nummer 10, 12 maart 2016


bron: Elsevier
Elsevier

Reacties

  • Nog geen reacties gegeven




 

Beurs RSS Feed

Het laatste nieuws als eerste ontvangen kan dankzij de beurs.nl RSS Feed