Advies en analyse

Bonussen op de schop

Wereldwijd proberen overheden de bonussen in het bankwezen aan te pakken. Terecht natuurlijk, daar deze mede aan de basis staan van de financiële crisis. De vraag is wel hoe ver je daarin moet gaan.

Vooral in de VS lijken banken zich weinig aan te trekken van de publieke verontwaardiging rond  vaak excessieve bonussen. En dat terwijl diezelfde banken door de overheid zijn gered. Daardoor zijn ze in botsing gekomen met president Obama, die nu voor draconische maatregelen pleit. Ook in Nederland staat de variabele beloning mede door toedoen van de overheid onder druk. Toch is er hier nog een wereld te winnen. Daarom is het goed dat de Eerlijke Bankwijzer het bonusbeleid per 1 april in zijn beoordeling van twaalf Nederlandse banken gaat meenemen.

Sommigen pleiten ervoor om de bonussen maar helemaal af te schaffen. Door dat eenzijdig in Nederland te doen, loop je echter het levensgrote risico dat topmensen naar buitenlandse concurrenten overstappen. Bovendien kunnen bonussen wel degelijk effectief zijn. Van belang is daarbij allereerst om een wezenlijk deel van de bonussen aan langetermijncriteria op te hangen. Door bovendien het variabele deel tot zeg 50% van het vaste deel te maximeren, neemt het risico zienderogen af dat bankiers weer roekeloos gedrag gaan vertonen.

Verder zou het goed zijn om ook niet-financiële criteria in te bouwen. Zo is het natuurlijk mooi als vanuit een diepe overtuiging bij de betrokkenen stappen worden gezet richting een duurzamer beleid. Een financiële prikkel kan echter soms net het extra zetje in de goede richting geven. Dat hoeft zich niet tot de bankensector te beperken. Zo wist Akzo Nobel zijn strategie richting meer duurzaamheid op deze wijze met extra kracht vorm te geven.

Een praktisch probleem ontstaat als een bank financiële verliezen lijdt, maar door goede vorderingen op duurzaamheidsgebied toch bonussen uitkeert. Door grote openheid te betrachten, kan publieke verontwaardiging echter worden voorkomen, vooropgesteld dat de omvang van de bonussen binnen de perken blijft. Daarnaast hebben banken zelfs in het rampjaar 2008 bonussen op basis van financiële criteria uitgekeerd, enerzijds omdat bepaalde afdelingen wel winst maakten. En bonussen worden zeker bij zakenbankiers soms niet op jaarbasis verstrekt, maar op basis van de sterk schommelde kwartaalresultaten. Nog een reden om de langetermijnprestaties centraal te stellen bij het uitkeren van bonussen.

bron: Beleggers belangen