Advies en analyse

Waarom de eurozone uit elkaar valt

Dinsdag 27 juli 2010 16:56

Het einde van de euro is in aantocht. Dat zegt chief investment officer Alan Brown van Schroders. Dat komt volgens hem vooral omdat Duitsland de Europese eenheidsmunt zal willen terugwisselen voor zijn mark.

Het einde van de euro is in aantocht. Dat zegt chief investment officer Alan Brown van Schroders. Dat komt volgens hem vooral omdat Duitsland de Europese eenheidsmunt zal willen terugwisselen voor zijn mark.

De euro heeft zijn langste tijd gehad, denkt Schroders. Het wordt steeds duidelijker dat de Europese munt ook nadelen kent voor sommige landen. Duitsland bijvoorbeeld, ondervindt als gezonde economie steeds meer hinder van zijn mede-euroleden die in de problemen zijn gekomen. Opnieuw een eigen munt lijkt in de huidige omstandigheden een betere optie.

Vanuit competitief oogpunt heeft de euro een groot nadeel gebracht voor de nu in problemen verkerende PIIGS-landen. Volgens de basistheorie zorgt juist een fluctuerende, en niet een vastgepinde wisselkoers, voor een behoud van 's lands competitiviteit. Is een land immers productiever in de productie van bepaalde goederen, dan zal de prijs van deze goederen - in de lokale valuta - dalen. De vraag naar de verhandelbare goederen zal derhalve stijgen waardoor handelspartners meer behoefte hebben aan de valuta van de producent. Hierdoor zal de wisselkoers - hier gedefinieerd als valuta producent / valuta importeur - depreciëren, waardoor de kosten voor het product weer toenemen. Dit principe zal de productiviteit idealiter weer herstellen.

Vanwege het aannemen van de euro werkt dit principe voor de PIIGS-landen ten opzichte van andere eurolanden niet langer. Volgens Schroders is de competitiviteit van deze landen daarom met zo'n 30% afgenomen ten opzichte van die van Duitsland. Een vergelijkbare situatie ontstond in de periode van de Duitse hereniging. Deze scheefgroei hebben de Duitsers moeten bekopen met tien minder vette jaren.

Om dit scenario deze keer te vermijden, oppert de Duitse minister van Financiën, Wolfgang Schäuble, deze keer om de Zuid-Europese landen voor straf in de hoek te zetten. Om hun handelstekorten te beperken, moeten zij volgens Schauble minder uitgeven, salarissen bevriezen en hogere werkloosheidpercentages toestaan. Hierdoor nemen de importen af, wat de tekorten zou terugdringen.

Een minder waarschijnlijk maar desalniettemin mogelijk alternatief zou zijn om de 'gezonde' economieën te stimuleren, waardoor de andere kant van de PIIGS-handelsbalansen de beperking van de tekorten voor zijn rekening zou nemen. Gezien de recente ontwikkelingen bij onze oosterburen - een wetsaanname om de schuldpositie voor eind 2016 weg te werken - lijkt de laatste stap echter niet al te waarschijnlijk. De vraag is echter of de keuze om de eurozone te verlaten wel reëel te noemen valt.

Volgens Schroders behoort deze optie wel degelijk tot de mogelijkheden. Het zou de Duitse handelsbalans in eerste instantie erg schaden, maar uiteindelijk bijdragen tot een 'gezondere' verhouding tussen de nationale groei en vraag.

Dat laatstgenoemde relatie voor verschillende landen is scheefgegroeid kunnen wij enkel beamen. Echt onverwacht kan dit echter niet zijn wanneer de deelnemende landen sterk verschillen. De 'ideale' omvang van de eurozone lijkt dus overstegen, maar tot het einde van de munteenheid zal deze volgens ons niet leiden.

bron: Beleggers belangen