Advies en analyse

Eurocrisis

De vraag die elke belegger zich moet stellen is of er nog überhaupt iets te halen valt in het zuiden van Europa, onafhankelijk van de vraag hoe het met de euro zal aflopen.

Mijns inziens is het antwoord 'ja', maar wel met de aantekening erbij dat het niet zo makkelijk zal gaan als sinds de komst van de euro en ook dat het risico veel groter zal zijn dan voorheen. Een absolute must daarbij is verder te kijken dan alleen naar de gebruikelijke indicatoren.

Neem het volgende voorbeeld. Wie wil het niet, een prachtig, ruim huis aan de Portugese kust, zeker als dat ook nog tegen een schappelijke prijs is? Nu kopen want door de crisis zijn de huizenprijzen gedaald, valt dan ook te lezen in steeds meer advertenties. Impliciet schuilt er achter die advertenties de gedachte dat de huizenprijzen ongetwijfeld zullen terugkeren naar de pre-crisis niveaus.

Huis-, tuin- en keukencrisis

Dat is echter, in mijn ogen althans, een erg naïeve gedachte. Het ziet er heel sterk naar uit dat de huidige mondiale economische crisis, waarvan de eurocrisis slechts een onderdeel is, een trendbreuk met het verleden zal zijn en dus geen gewone geen huis-, tuin- en keukencrisis. Trendbreuk met het verleden betekent onder meer dat de omgeving waarin beleggers opereren, ingrijpend anders zal zijn vergeleken met de omgeving voor de crisis.

Beleggers doen er goed aan altijd in hun achterhoofd te houden dat de hoge staatsschulden en begrotingstekorten in landen zoals Spanje, Griekenland, Italië en Portugal niet het probleem zijn. Het zijn slechts symptomen van het structurele probleem van die landen, net zoals een loopneus en koorts symptomen zijn van een griep of een ontsteking.

Diepe kuil

Het structurele probleem is dat de economieën in het zuiden van de eurozone niet concurrerend zijn, zoals ik hier vaak betoogd heb. Ik noem met opzet geen Ierland. De fiscale problemen in dat land hangen vooral samen met de problemen bij de Ierse banken, het bedrijfsleven is wel degelijk concurrerend.

Het komt erop neer dat de landen ten zuiden van de Alpen niet in staat zijn om op eigen kracht, via meer export en minder import, uit de kuil te komen die ze zelf gegraven hebben in loop der tijd.

Noodfonds

Zo beschouwd zijn de noodleningen en het permanente noodfonds dat er vanaf 2013 zal bestaan in de eurozone, slechts lapmiddelen en geen echte oplossingen.

De enige echte duurzame oplossing is dat die economieën concurrerender worden. Een belangrijke rol in dat proces is weggelegd voor de jeugd, die inmiddels doordat die landen lid zijn van de Europese Unie, behoorlijk hoger opgeleid is dan voorheen.

Emigratie

En op dat gebied is de situatie bedroevend. In Spanje is bijna de helft van die goed opgeleide jeugd werkloos en de vooruitzichten zijn niet om naar huis te schrijven. Hoewel ik daar nog niets over gelezen heb, kan ik me voorstellen dat de Spaanse jeugd hetzelfde doet als de Portugese leeftijdgenoten: emigreren.

Veel Portugese jongeren, die vaak een eigen bedrijf hebben veelal omdat ze niet aan en reguliere baan konden komen, vertrekken richting een ander Europees land op zoek naar dat wat ze in eigen land niet hebben: werk of kansen voor verdere ontplooiing.

Hard werken

Elke Portugese jongere die vaarwel zegt tegen zijn vaderland, zorgt ervoor dat de eerder genoemde diepe kuil nog dieper wordt.

Beleggen wordt hard werken, vergeleken met de jaren en decennia die achter ons liggen. Beleggers moeten bijvoorbeeld steeds meer oog hebben voor statistieken die ogenschijnlijk weinig met hun beleggingen te maken hebben. Niet dat de P/E ratio's en andere financiële maatstaven naar de prullenbak moeten, maar ze moeten wel aangevuld worden met statistieke zoals bijvoorbeeld de emigratiecijfers. Portugal en andere landen in het zuiden van Europa hebben namelijk een stevige ontsteking te pakken. Vaak loopt het goed af, maar niet altijd. Zeker als het virus een toch al verzwakt lichaam aanvalt.

bron: Beleggers belangen