Advies en analyse

De VIX als vriend en beschermheer

Woensdag 20 april 2011 17:10

In 2008 daalden zowel de koersen van aandelen als obligaties.  In onzekere tijden bieden gediversificeerde beleggingsportefeuilles weinig soelaas.  Dit bleek ook maandag.  Met zijn dreiging om de Amerikaanse toprating te verlagen, joeg kredietbeoordelaar S&P beleggers de stuipen op het lijf.

Normaal gesproken groeit de economie, zijn de koersschommelingen op de markten laag en ook de correlaties tussen de verschillende vermogenscategorieën.  In een dergelijke omgeving heeft u als belegger baat bij een goed gespreide beleggingsportefeuille.  Want als de koers van een bepaald aandeel om wat voor reden ook omlaag duikt, worden de overige vermogenstitels niet ten volle meegetrokken.

In onzekere tijden is er meestal sprake van lage of zelfs negatieve economische groei, hoge volatiliteit, hoge correlaties en vaak ook oplopende inflatie.

In een normale beursomgeving is de correlatie tusen de rente en aandelen aantoonbaar negatief.  Als de rente daalt, stijgen aandelen en vice versa.  In een extreem nerveuze markt is hun correlatie positief en dalen beide vermogenscategorieën vrijwel synchroon.

Het is dus zaak onderscheid te maken tussen twee de beleggingsklimaten: normaal en nerveus.  Veranderingen in het regime kunnen op basis van de Amerikaanse tienjaarsrente en de koersontwikkelingen op Wall Street modelmatig goed beschreven worden.

Wanneer de periode vanaf 1997 in ogenschouw wordt genomen, dan blijkt dat vanaf oktober 2007 de kans op een crisisregime twee jaar lang hoog was.  Dit was ook het geval in de periode rond mei 2010, toen met Griekenland de Europese schuldencrisis de kop opstak.

Het koersverloop van de VIX vertelt hetzelfde verhaal, maar leest veel makkelijker.  De volatiliteitsindex peilt aan de hand van opties op aandelen de verwachte beweeglijkheid van de S&P 500.  Hoe groter de koersschommelingen, des te duurder opties zijn en bijgevolg des te hoger de VIX.  Het wordt ook wel angstindex genoemd omdat het de nervositeit op de Amerikaanse markt weergeeft.  De VIX beweegt meestentijds omgekeerd aan de S&P 500 omdat koersdalingen vaak met angst gepaard gaan, met als gevolg een hogere volatiliteit.

De VIX is niet onfeilbaar en reageert pas als een verhoogde kans is waargenomen.  Het is dus een naijlende indicator.  Op de keper beschouwd, bent u in feite al te laat, maar het loont zeker nog de moeite om te verkopen.  Beleggers in paniek, bezitten de neiging om alles te verkopen, aan eender welke prijs.  De aandelen kwijt geraken, is dan het enige wat telt.  Dus als u panikeert, wees er vroeg bij.

In een normaal regime schommelt de VIX tussen de 15 en 25.  Wanneer beleggers zich weinig of geen zorgen maken, zijn indexwaarden van 10 of lager niet ongebruikelijk.  Een VIX van 25 of meer duidt op nervositeit in de markt en bij boven de 40 is er sprake van paniek.

Momenteel is van paniek absoluut geen sprake en ook niet toen Japan anderhalve maand geleden door rampspoed werd getroffen.  Toen de Japanse natuurramp escaleerde tot een nucleaire crisis werd de beurs overmand door een paniekaanval (een stijging van 20 procent naar 24,44).  Inmiddels is de VIX teruggezakt naar 15,83 een normale waarde, de niet aflatende Europese schuldencrisis ten spijt.

Door de begrotingsimpasse staat de haast ongenaakbare toprating van de Verenigde Staten op de helling.  Als kredietbeoordelaar S&P die AAA-rating daadwerkelijk verlaagd moet de Amerikaanse overheid obligatiebeleggers een hogere rentevergoeding betalen.  De waarschuwing dat er een kans bestaat van een op drie dat de Verenigde Staten binnen twee jaar hun toprating kunnen verliezen, deden aandelen op Wall Street afgetekend lager sluiten.

Dat ook de koersen van staatsobligaties daalden, is op zich logisch.  Een op termijn mogelijk lagere kwaliteit impliceert onzekerheid, een bron van risico.  Het betekent ook dat de koersbewegingen van beide vermogenscategorieën niet langer tegengesteld zijn.

Voor beleggers die er niet gerust op zijn, bestaat er helaas geen pasklaar antwoord op de vraag: wat te doen?  Dit hangt immers af van het soort paniek.  Het is zaak om de crisis met gezond verstand en met kennis over de actualiteit te benaderen en dan te bepalen wat het beste is om te doen.   Natuurlijk bestaat er de mogelijkheid om met opties uw beleggingsportefeuille af te dekken.   Als de koersen hard onderuit gaan, schiet de volatiliteit pijlsnel de hoogte in.  De call september 25 op de VIX kost momenteel 3,40 dollar.  Wanneer de VIX naar 40 stijgt, is de optie 15 dollar, wat de pijn verzacht, mocht zich een echte crash voordoen.

Voor beleggers die hun kalmte weten te bewaren, zijn paniekmomenten opportuniteiten om goed aandelen aan spotprijzen te kopen.  Doorwinterde waardebeleggers weten dat je moet kopen als het bloed door de straten loopt. Want als niemand nog wil, zijn aandelen erg laag geprijsd.  Of hoe bij paniek de VIX uw vriend kan zijn.

bron: Beleggers belangen