Advies en analyse

Alle ogen op de verlossende eurotop

Woensdag 26 oktober 2011 10:47

Met toenemende spanning kijken beleggers uit naar de slotverklaring van de eurotop van vanavond. Dé oplossing voor de Europese schuldenpolemiek is nog niet bekend en vraag is of er een overtuigend vooruitzicht op een allesomvattend antwoord uit de bus komt. Wanneer dat niet het geval is, kan de reactie op de financiële markten heftig zijn.

De voorbije weken zweefden de markten tussen hoop en vrees. De hoop werd gevoed door de verwachting dat de Europese regeringsleiders eindelijk werk maken van een geloofwaardige oplossing voor de schuldencrisis. De vrees achter deze gedachte is echter dat de polemiek van Griekenland uitmondt in een systeemcrisis, waardoor de mondiale economie koers zet naar een volgende recessie.

Herkapitalisatie

Op dit ogenblik is het grootste risico voor de reële economie een verdere besmetting door de financiële sector. De vraag waar momenteel alles om draait is zijn Europese banken al dan niet ondergekapitaliseerd?

Op de buitengewone eurotop van 21 juli beloofden banken Griekenland een schuldverlichting van 21%, maar dat lijkt onvoldoende. Nu is er sprake dat Griekse staatsobligaties met 60% worden afgewaardeerd. Zoniet gaat Griekenland echt failliet en zijn de verliezen voor iedereen aanzienlijk groter.

De Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley rekende voor dat Europese banken voor 700 miljard euro aan perifere staatspapieren bezitten. Die geldsom aan Portugese, Ierse, Italiaanse, Griekse en Spaanse overheidsobligaties komt overeen met 3% van de totale activa.

Eigen (on)vermogen

3% Lijkt niet veel, maar wel als het kernkapitaal 6% bedraagt. Banken die tegen de ondergrens schurken en rijkelijk in het bezit zijn van Griekse staatsobligaties, hebben een groot probleem. Een afwaardering van 60% kan zowaar hun kernkapitaal doen halveren.

Inmiddels is bekend dat de banken met 108 miljard euro geherkapitaliseerd moeten worden, vooral de banken van mediterrane landen. Dat geld moeten banken in eerste instantie zelf bijeensprokkelen, maar als dat niet lukt, moeten nationale overheden bijspringen en in laatste instantie het Europese noodfonds.

De deadline voor de herkapitalisering wordt gelegd op 30 juni 2012, maar tegen juni volgend jaar moeten alle systeembanken hun eigen vermogen eveneens opgetrokken hebben naar 9%. Het prijskaartje ervan zou wel eens kunnen oplopen tot 252 miljard.

Europees Noodfonds

Hoewel een schuldfinanciering via de Europese Centrale Bank momenteel geen haalbare kaart is, lijkt er een akkoord te zijn over de capaciteit van het Europese noodfonds. De eurolanden hebben onlangs hun eigen inbreng verhoogd van 440 naar 780 miljard en via een verzekeringsmodel wordt de vuurkracht verhoogd tot één biljoen.

Hiervoor mag het noodfonds hefboomconstructies optuigen waardoor staatsobligaties die door de eurolanden worden uitgegeven deels worden gegarandeerd of gekoppeld worden aan de inbreng van derden zoals het Internationale Muntfonds of andere landen.

Lange adem

Een oplossing voor het Griekse schuldenprobleem is een zaak van lange adem. Het basisscenario stelt dat Griekenland tegen 2020 zijn schuld heeft teruggebracht tot 120% van het bruto binnenlands product. Wat inhoudt dat Griekenland pas in 2021 op de kapitaalmarkt geld kan ophalen.

Er hangt echter heel wat onzekerheid rond het reddingsplan. Naast de immense complexiteit wordt de discussie bemoeilijkt door politieke tegenstellingen en nationale gevoeligheden. Duitsland en Frankrijk zitten niet meer op een lijn, nochtans kwamen zij met het ultimatum aanzetten.

Verwarring troef

Het blijft afwachten hoe ver zij vanavond komen. De belangen van de Europese lidstaten lopen niet gelijk en dat versterkt de vrees dat de uitgewerkte oplossing zal teleurstellen. De voorbije weken gaven de markten de Europese regeringsleiders het voordeel van de twijfel, maar in aanloop naar de eurotop kozen beleggers eieren voor hun geld.

Een dag voor de allesverlossende top was verwarring troef. De vergadering van ministers van Financiën die voorafgaand aan een Europese top zou plaatsvinden, werd afgelast omdat die zogenaamd overbodig was. Inderdaad als er weinig overeenstemming is over de herkapitalisatie van de banken en de rol van de Europese Centrale Bank dan heeft een dergelijke ministerraad geen nut.

Discussiepunten van tafel

De voorbereidende schermutselingen voorspellen weinig goeds, nochtans zijn de verwachtingen hooggespannen. Zeker nadat Duitsland en Frankrijk op een besloten minitop in Berlijn in hun alleingang de Europese top van 16 oktober met een week verdaagden.

Afgelopen zondag bleek echter dat de regeringsleiders nog meer tijd nodig hebben. Drie dagen zou voldoende zijn. Reuze benieuwd of er vanavond spijkers met koppen worden geslagen.

De Europese schuldencrisis woekert nu al twee jaar. Wellicht levert de eurotop geen volledig afgerond plan op, maar wel moeten donderdagochtend alle grote discussiepunten van tafel zijn. Elk ander resultaat of uitstel tot de G20-top van begin november in Cannes, waaraan tal van wereldleiders deelnemen, is voor de Europese regeringleiders gezichtsverlies.

bron: Beleggers belangen