Advies en analyse

Risico’s voor de euro nog levensgroot

Maandag 14 november 2011 08:43

De Europese regeringsleiders zijn hard aan het werk een oplossing voor de schuldenproblematiek te vinden, maar intussen lijkt de situatie alleen maar erger te worden. De euro loopt groot gevaar, al wil niemand het hardop zeggen.

Afstempelen van de Griekse schuld was eerst onbespreekbaar, nu maakt een 'haircut' van 50% onderdeel uit van het grote reddingsplan zoals de Europese leiders vorige maand presenteerden.

Een exit-van Griekenland was eerst onbespreekbaar, maar nu de Grieken Europa via een te houden referendum aan het lijntje wilden houden ging de geldkraan dicht en durfde de Duitse bondskanselier Angela Merkel het 'E'-woord wel uit te spreken.

Nijpend
De problemen zijn groot en zeer moeilijk oplosbaar, hoe hard er ook aan oplossingen wordt gewerkt.

Grootste probleem is dat de economische groei van alle eurolanden snel afzwakt. De Europese Commissie verlaagde vorige week de groeiramingen voor de eurozone voor het komende jaar fors.

Ging het voor 2012 aanvankelijk nog uit van een groei van 1,6-1,8%, nu is dat nog maar 0,5%.

Zeer zorgelijk hierbij is dat de Commissie niet uitsluit dat er volgend jaar krimp zal plaatsvinden.

De staatschuld van een land als Italië is met 1.900 mrd gelijk aan circa 130% van het Italiaanse bruto binnenlands product. Krimpt de economie dan neemt de procentuele staatschuld dus feitelijk alleen maar toe.

Landen gaan weliswaar flink bezuinigen, maar voor de landen uit het eurogebied is het bereiken van begrotingsevenwicht nog ver weg, laat staan een overschot.

De Europese Commissie verwacht dat het begrotingstekort van de eurozone als geheel volgend jaar verbetert van een mogelijk 4,1% dit jaar tot 3,4%.

Dat ligt dus nog altijd boven de 3%-norm zoals we in Maastricht met zijn allen ondertekend hebben. Overigens zitten de Verenigde Staten op een tekort van ruim 8% met een relatief hogere staatschuld.

Neerwaartse spiraal
Overheidstekorten zijn op zich niet erg als de economie maar meegroeit. Dat scenario gaat mogelijk niet op, waardoor Europa alleen maar een zwaardere schuldenlast met zich mee gaat dragen.

Dieper snijden in de overheidsuitgaven of hoger belastingen heffen kan de economische teruggang zelfs versterken.

Daarbij hebben we gezien hoe onverbiddelijk financiële markten zijn. Indien zij er lucht van krijgen dat bepaalde overheden minder kredietwaardig worden, dan gaat de rente omhoog of wordt het helemaal lastig te herfinancieren.

Een neerwaartse spiraal tekent zich dan af. Een hogere rente geeft extra rentelasten en zorgt ervoor dat het betreffende land nog dieper in het budget moet snijden. Italië, en daarmee het hele eurogebied is zo een beetje op dat punt beland.

Oplossing
Hoe het tij te keren? Moet de ECB net als de Amerikaanse Fed onbeperkt geld gaan bijdrukken om de rente van probleemlanden binnen betaalbare proporties terug te brengen.

De ECB ziet deze rol als 'Lender of last resort' absoluut niet zitten. Misschien moet het geld dan maar van de wel solide opkomende markten als China en Brazilië komen.

De wereld op zijn kop, maar wel de werkelijkheid. Europa heeft de hulp al ingeroepen.

Nu nog niet bespreekbaar, maar blijft deze hulp uit dan lijkt een het een kwestie van tijd alvorens een ordelijk uiteenvallen van het eurogebied deel uitmaakt van het nieuwe 'reddingsplan'. Om een land als Italië te redden heeft Europa sec geen geld.

Of zouden financiële markten overheden de tijd gunnen hun economie te hervormen, waarbij een hogere staatsschuld als tijdelijk wordt gezien?

 

 

 

bron: Beleggers belangen