Advies en analyse

Kentering of gewenning

Maandag 6 februari 2012 10:36

Het sentiment is de afgelopen weken aanzienlijk verbeterd. Op de obligatiemarkten is dat op de eerste plaats te danken aan de ECB. De zwakke landen uit de eurozone zitten nog steeds in de gevarenzone. In Portugal schoot de rente richting de 20% en toch stijgen de aandelenbeurzen in Europa.

Sinds de bijeenkomst van de Europese Raad van 9 december 2011 lijken aandelenbeleggers de problemen van zich af te schudden. Niet dat de laatste eurotop van vorig jaar een klinkend succes was, maar de dag ervoor kondigde de ECB aan dat zij de noodlijdende landen zou ondersteunen met spotgoedkope driejaarsleningen. Na de aankondiging dat twee driejarige herfinancieringsoperaties op komst zijn, zagen Italië en Spanje zagen het rendement op  driejarige obligaties dalen.

Tweede Griekenland
De situatie in Griekenland is nog steeds even erg. De broodnodige economische hervormingen worden in een slakkengang doorgevoerd en een akkoord over de schuldenreductie is ogenschijnlijk binnen handbereik. Maar de onderhandelingen tussen de overheid en banken verlopen allesbehalve vlot. Het struikelblok is de coupon van de nieuw uit te geven obligaties. Het probleem lijkt zich te situeren rond private partijen die kunnen terugvallen op kredietuitvalverzekeringen.

De problemen rond de Griekse schulden spelen al langer, maar nu dreigt ook de situatie in Portugal nijpender te worden. Ondanks zware bezuinigingsmaatregelen en € 78 mrd aan financiële steun van de Europese Unie en het IMF lukt het Portugal niet om uit het economische moeras te kruipen. De situatie lijkt op het eerste gezicht minder urgent dan in Griekenland. Het duurt nog meer dan een jaar vooraleer Portugal zijn langetermijnschulden moet herfinancieren. En hoewel vorige week een veiling van kortlopende schuldpapieren vlot verliep, is het rendement op tienjarige staatsobligaties dermate hoog dat het land zich onmogelijk zelf kan herfinancieren.

Economische groei
Economisch weegt Portugal in de eurozone nog minder dan Griekenland. Samen zijn zij goed voor ongeveer vier procent, maar de achillespees is net als in Griekenland de zwakke economische groei. De werkloosheid is er minder dramatisch als in het buurland Spanje en er was geen vastgoedzeepbel. Het lopende tekort van Portugal is echter bijna even groot als dat van Griekenland. Portugal en Griekenland importeren meer dan zij exporteren. De kern van het probleem is dat zij over een zwakke economie beschikken. Een probleem waar de meeste eurolanden mee kampen. Het stimuleren van de economische groei was samen met het afkaarten van het begrotingspact het hoofdthema van de eurotop van 30 januari 2012.

Hoewel internationale instanties melden dat in de eurozone een recessie onvermijdelijk is, verwachten de economen van de Amerikaanse zakenbank Goldman Sachs dat die over een breed front minder uitgesproken zal zijn dan eerder aangenomen. Voor het eerst sinds vorig jaar augustus kwam in januari de index die het ondernemersvertrouwen meet boven de 50 uit, wat duidt op een verdere toename van de economische activiteiten. Vooral in Duitsland was de uitkomst positief.

Marc en Mark
Marc Faber, de uitgever van Gloom Boom & Doom, vindt dat Europa de problemen verkeerd aanpakt. De ECB stelde massaal goedkope kredieten met een looptijd van drie jaar ter beschikking en het zal binnen afzienbare termijn de LangeTermijn RefinancieringsOperatie nog eens herhalen met tienjarige kredieten. Hierdoor wordt de schuldenberg almaar groter, net als in de Verenigde Staten. In 1980 had de Amerikaanse overheid een schuld van $ 1000 mrd, 20 jaar later was dit vijf keer zoveel en tussen 2000 en 2011 is de schuld verdrievoudigd. De dag dat de rente gaat stijgen, wordt er een bloedbad aangericht. Gegeven de omstandigheden is het voor Faber moeilijk om positief te zijn.

Mark Mobius, het boegbeeld van Templeton Emerging Markets, ziet dat dankzij het LTRO-programma de rust op de financiële markten is weergekeerd. De problemen zijn nog niet achter de rug, maar het besef dat de eurozone daadwerkelijk zal overleven groeit. Het wordt volgens hem steeds interessanter om in de regio te investeren, vooral in de landen die in de wachtkamer zitten van de eurozone. Momenteel vinden hervormingen plaats waardoor de eurozone gesterkt uit de crisis zal komen. Zodra blijkt dat zij succesvol zijn, zal volgens Mobius de Europese muntunie als voorbeeld dienen voor economische regio's in Azië.

Massapsychologie
Het sentiment is in de voorbije weken omgeslagen. De stemming op de aandelenmarkten is positief. Economische voorspoed of sentiment? Op termijn worden beurskoersen gedreven door het vermogen van bedrijven om winst te produceren. Beleggers laten zich echter ook leiden door hun emoties. De psychologie van de massa is voor de lange termijn niet doorslaggevend, maar factoren zoals rentevrees, politieke strubbelingen of een oorlogsdreiging kunnen op de korte termijn felle koerscorrecties veroorzaken. Economisch nieuws is dus een van de belangrijkste drijfveren. Als dat, zoals nu na een lange periode van negatief nieuws, beter is dan verwacht, schieten de koersen snel omhoog, totdat er na enige tijd gewenning optreedt.

bron: Beleggers belangen