Advies en analyse

Volksvertegenwoordiging?

Vrijdag 20 juli 2012 15:03

Veel meer dan in Nederland zijn in Duitsland indringende maatschappelijke discussies ontstaan over de effectiviteit van dit politieke eurobeleid, maar vooral ook over de zorgvuldigheid, de realiteitszin en het democratische gehalte daarvan.

Ik heb de discussies en de stemmingen in de verschillende parlementen over het noodfonds ESM en de steun aan de Spaanse banken met verbazing bekeken. Stemmingen moeten verdacht snel plaatsvinden en de inhoudelijke discussie wordt niet goed gevoerd. Laten we de steun aan de Spaanse banken als voorbeeld nemen.

Failliet is failliet! Of toch niet?

Voor de beantwoording van de vraag of steun aan zijn er slechts twee objectieve criteria relevant. Ten eerste: Zijn de desbetreffende Spaanse banken systeembanken waarvan het voortbestaan noodzakelijk is voor de stabiliteit van het internationale financiële stelsel? En ten tweede: Hebben de nu te redden Spaanse banken wel toekomst? Voor mij is onvoldoende duidelijk geworden of Duitse, Nederlandse en Finse kapitaalssteun echt op deze schaal noodzakelijk is. Op het oog lijken uitsluitend failliete systeem-irrelevante Spaanse Cajas overeind gehouden te worden.

Er blijven te veel vragen hangen. Waarom stemmen de parlementen van de sterke landen zo snel in met steun aan Spaanse banken waarbij veel onduidelijk is over onder welke voorwaarden de steun wordt gegeven? Is er al een gezamenlijke visie over een bankenunie?  

Eric Le Coz van de Franse vermogensbeheerder Carmignac legde gisteren in zijn column op Dft.nl de vinger op de wonde die de euro heet toen hij schreef: ‘de arbeidskosten per producteenheid stegen het afgelopen decennium in Duitsland met 7%. In Frankrijk en Italië bedroeg die stijging 30%, in Spanje 35% en in Griekenland 42%! Dergelijke ratio’s moeten omlaag, snel en drastisch’.

Het probleem in Europa is – het is al zo vaak gememoreerd – een ongelijke ontwikkeling van de concurrentieposities van de verschillende landen, waardoor de voor landen die achterlopen de euro te duur is (en voor landen die voorop lopen te goedkoop). Ergo, zwakke landen komen in de problemen (en sterke landen is tot voorheen het te gemakkelijk gemaakt).

Gebrek aan realiteitszin en democratiegevoel

Het ESM en de goedgekeurde steun voor de Spaanse probleembanken zijn dus geen oplossing voor de belangrijkste weeffout van de euro, maar slechts lapmiddelen om op het pad van ‘Voortmodderen’ te kunnen blijven lopen. En onder de bevolkingen is het besef na inmiddels ruim twee jaar wél doorgedrongen dat dit beleid gewoonweg niet werkt, integendeel de problematiek verdiept zich steeds verder.

Maar de snelheid waarmee het noodfonds en de steun door de verschillende parlementen in Europa wordt gejast gaat maar door, zónder dat de plannen echt duidelijk zijn. Dit geeft te denken, niet alleen over het gevoel voor zorgvuldigheid, verantwoordelijkheid en realiteitszin maar ook over het democratisch gevoel bij onze volksvertegenwoordigers.

Bangmakerij

Parlementariërs stemmen steeds onder grote partij-ideologische druk in met geldverslindende ah-hoc symptoombestrijding. Daarbij worden ze door hun leiders (zoals Merkel en Schäuble in Duitsland en Rutte en De Jager in Nederland) bang gemaakt dat ‘Europa’ anders in zou storten en hel en verdoemenis over ons heen zouden worden gestort. Als een goed inhoudelijk debat (juist ook over de wel effectieve alternatieve oplossingen; zie ook mijn Euro-oplossingsmatrix) ontbreekt en angst de stemming beïnvloedt moeten we grote vraagtekens zetten over de zorgvuldigheid en het democratische gehalte van de parlementaire stemmingen.

Anders dan in Nederland mengen zich in Duitsland nu parlementariërs uit de regeringscoalitie zelf in deze discussies. De Duitse CDU-politica Vera Lengsfeld kreeg gisteren bij de stemming over de steun aan de Spaanse banken visioenen aan de DDR. Ze vergeleek het Duitse parlement met de Volkskammer van de voormalige DDR.

En eerder deze week stelde Hans-Olaf Henkel zich in het Handelsblatt op 16 juli vergelijkbare vragen. Hij schreef het als volgt op:

‘Wie kann es sein dass sich die deutsche Bevölkerung die Rettungsaktionen so einfach gefallen lässt?......Warum gibt es dagegen keine nennenswerte Opposition im Bundestag?........Wieso gibt es keine politische Bewegung, die die breite Ablehnung der deutschen Bevölkerung gegen die Rettungspolitik aufnimmt, artikuliert und in einer Parteigründung münden lässt?......”

Zijn antwoord is scherp, duidelijk en hard……maar waar.

Ten eerste misleiden volgens Trocken de ‘captains of industry’ de Duitsers. Het Duitse bedrijfsleven zou als geen ander profiteren van de euro. Wat mij betreft voegen we hier de bankenlobby bij. De macht van de banken – zeker onder veel politici - is nog altijd (veel te) groot. Ten tweede stoken politici angst (bangmakerij): ‘als de euro valt, dan zou Europa vallen’. En ten derde, ook niet onbelangrijk, geven de Duitse media niet thuis over een echt goede discussie over de alternatieve oplossingen euro. Tot slot, wat in Duitsland geldt, geldt natuurlijk eveneens (zelfs in nog veel sterkere mate) in Nederland.

De weg uit de eurocrisis loopt via de gevestigde economische, politieke en media-orde van Europa. Dat is geen probleem als deze groeperingen maar dan wél hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen, graag nog voordat het te laat is en het systeem crasht en/of de bevolkingen van alle eurolanden in opstand komen (zoals bij in de DDR ook uiteindelijk gebeurde).

Harry Geels is directeur Research en partner bij Inmaxxa Vermogensbeheer in Naarden. Daarnaast is hij hoofdredacteur van Traders Club Magazine (TCM). De informatie in deze opinie is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van Geels geven zijn persoonlijke mening weer.

bron: Beleggers belangen