Expert Opinie

De automobielindustrie is als geen ander getroffen door de economische recessie. Van het inmiddels failliete General Motors tot het roemruchte Porsche: geen enkele autofabrikant ontkwam aan de plotselinge vraaguitval. Bang om hun nationale trots ten onder te zien gaan, reageerden overheden met tal van stimuleringsmaatregelen. Overbekend is onze “Nationale Sloopregeling” of het Amerikaanse “Cash for Clunkers” programma. Deze maatregelen sorteerden vooralsnog effect. Tot grote opluchting van fabrikanten en toeleveranciers trokken de autoverkopen aan. Ook beleggers in de grondstof Palladium beleefden hier plezier aan.

Vraag: Katalysator

Het edelmetaal Palladium wordt voornamelijk toegepast in de katalysatoren van auto’s. Volgens het Commodity Yearbook consumeert de automobielindustrie jaarlijks 63% van de totale wereldproductie. In elektronische apparaten (21%), tandarts instrumenten (12%) en juwelen (4%) is het metaal ook terug te vinden.
Met een aandeel van 63% in de wereldconsumptie is het niet verwonderlijk dat een grote vraag naar auto’s vrijwel direct zichtbaar is in de prijsontwikkeling van Palladium. Maar het is niet alleen de vraag naar auto’s die van invloed is op de prijs. Ook een (plotselinge) daling van het aanbod kan de prijs gemakkelijk opdrijven. De onderstaande grafiek laat de prijsontwikkeling vanaf 1998 zien.

Aanbod: Rusland 

Rusland domineert de markt van Palladium. Het land produceerde in 2008 ongeveer 4390 kilo Palladium en had hiermee een aandeel van 43% in de totale wereldproductie. Zuid-Afrika is een goede tweede met een aandeel van 39%, gevolgd door het grondstofrijke Canada (6%).
De dominantie van Rusland werd goed zichtbaar in 2000. In dat jaar had Rusland grote problemen om haar jaarlijkse productie te leveren aan de wereldmarkt. Toen in dat jaar de Russische overheid ook nog eens bekend maakte dat het in 2001 wellicht helemaal geen Palladium zou exporteren, ontstond er paniek op de grondstoffenmarkt. Automobielfabrikant Ford was bang dat haar productie bedreigd werd en sloeg aan het hamsteren. Andere fabrikanten volgden, waardoor de prijs uiteindelijk tot voorbij de 1000 dollar perounce (28 gram) noteerde. Uiteindelijk exporteerde Rusland toch, maar het land had haar spierballen laten zien.

Vooruitzichten

De vraag naar katalysatoren vanuit de auto industrie zal naar verwachting groot blijven. Het beëindigen van de stimuleringspakketten kan misschien voor wat tijdelijke prijsdruk zorgen, maar de vraag met name uit China blijft onverminderd hoog. Deze week werd bijvoorbeeld bekend dat het aantal verkochte wagens in China over de maand augustus 90,2% hoger lag dan in dezelfde maand in 2008. En dat geeft te denken.

In de vorige eeuw markeerde de T-Ford de opkomst van de grootmacht Amerika. Voor veel Amerikanen was het bezit van een dergelijke auto het teken van persoonlijke welvaart. Het succes van de T-Ford vormde tevens de opkomst van de automobielindustrie in dat land.

Terwijl het icoon van deze Amerikaanse industrie (GM) is omgevallen, zien we dat deze sector nu in China een ware groeispurt doormaakt. Ook voor Chinezen is de auto een status symbool geworden. Het aantal verkochte auto’s in China is nu al hoger dan in Amerika, terwijl het autobezit per 1000 inwoners vele malen lager is.

Met deze ontwikkeling in het achterhoofd blijft het te bezien of het aanbod aan Palladium wel kan voldoen aan de groeiende vraag. De totale wereldproductie groeit jaarlijks slechts met zo’n 5%. Het ontginnen van nieuwe mijnen is bovendien kostbaar en door de kredietcrisis ligt financiering veelal niet binnen handbereik. Daarnaast is de markt te afhankelijk van Rusland. In 2000 resulteerde deze afhankelijkheid in een ongekende prijsstijging. Echter, China was toen nog geen grote inkoper van Palladium.

Tien jaar later is ze dit wel en zijn de gevolgen van een plotselinge daling van het aanbod mogelijk groter dan in 2000. Kortom: beleggers in Palladium die de auto industrie volgen, moeten ook Rusland niet uit het oog verliezen. Want trapt Rusland op de rem, dan kan dit een belegging in Palladium gas geven.
 

Jan de Koning (1981) is fondsbeheerder bij Somerset Capital Partners en beheert het Somerset Capital Partners Value Fund en het Somerset Capital Partners Commodities Fund. Beide fondsen beleggen op een ondernemende manier in ondergewaardeerde aandelen en grondstoffen. Uniek in Nederland is de hierbij gehanteerde ‘no cure, no pay’ vergoedingstructuur.