Expert Opinie

“Ik zal jullie vertellen hoe je rijk kunt worden. Doe de deuren dicht. Wees angstig wanneer anderen hebzuchtig zijn en hebzuchtig wanneer anderen angstig zijn.”  Misschien bent u bekend met deze vaak geciteerde uitspraak van Warren Buffett. Op 21-jarige leeftijd doceerde hij op de Universiteit van Columbia avondcolleges over beleggen en deed toen deze befaamde uitspraak.

Al 58 jaar lang investeert Buffett op basis van zijn eigen agadium “Be fearful when others are greedy and greedy when others are fearful”. In feite vormt deze uitspraak ook de essentie van het Value beleggen. Een Value belegger hoort te kopen wanneer aandelen - ingegeven door angst en paniek - door andere beleggers worden verkocht en te verkopen wanneer er sprake is van een substantiële overwaardering en euforie.

Paniek is voor veel beleggers een slechte raadgever maar vaak voor de Value belegger een ideaal koopmoment. Juist toen de paniek in het najaar van 2008 hoogtij vierde op Wall Street, kocht Value belegger Buffett grote belangen in Goldman Sachs en General Electric. Een jaar later blijkt dat Buffett destijds een meesterzet heeft gedaan. Zijn beleggingsvehikel Berkshire Hathaway vaart er wel bij en kan een boekwinst van enkele miljarden optekenen.

Angst indicator

Het is echter geen sinecure om vaststellen of het beleggerspubliek greedy of fearful is. Een indicator die echter behulpzaam kan zijn is de VIX index. Deze index geeft de impliciete volatiliteit van opties op de S&P-500 index weer. Een hoge stand van deze VIX Index betekent dat de markt er van uitgaat dat de S&P-500 (gemakshalve de Amerikaanse beurs) de komende 30 dagen erg volatiel zal zijn. Vaak slaat de VIX index hoog uit wanneer de beurs al een tijd volatiel is geweest. Beleggers gaan er dan van uit dat deze bewegelijkheid nog een tijd aanblijft. Een hoge stand van de VIX index wijst dan ook op angst of paniek in de markt en daarmee een mogelijke bodem. Noteert de VIX index op hele lage waardes, dan verwachten beleggers geen volatiele beurs en leeft er weinig angst onder beleggers.
 

Grafiek VIX index. Bron: Bloomberg

Op de bovenstaande grafiek is het verloop van de VIX index in kaart gebracht. Te zien is dat de indicator na de ondergang van Lehman Brothers (september 2008) in hoog tempo richting de recordwaarde van 89 bewoog. Sindsdien daalde de ‘angst indicator’ gestaag tot de huidige niveaus die corresponderen met de waardes die voor het laatst in augustus 2008 zijn waargenomen.

De ontwikkeling en huidige stand van de index laat zien dat beleggers steeds minder angstig zijn. Beleggers zijn nog niet euforisch (of greedy), maar het gegeven dat de markt nu weinig volatiliteit verwacht, vormt wellicht juist een reden tot waakzaamheid. Mocht de VIX index in de toekomst naar boven uitslaan en beleggers opnieuw angstig worden, denk dan aan die befaamde uitspraak uit 1951.
 

Jan de Koning (1981) is fondsbeheerder bij Somerset Capital Partners en beheert het Somerset Capital Partners Value Fund en het Somerset Capital Partners Commodities Fund. Beide fondsen beleggen op een ondernemende manier in ondergewaardeerde aandelen en grondstoffen. Uniek in Nederland is de hierbij gehanteerde ‘no cure, no pay’ vergoedingstructuur.