Expert Opinie

Vorige maand schreef ik een column met de titel: “Wachten op paniek”. Aanleiding voor deze column was de zijwaartse tradingrange waar veel Europese indices al maanden in noteerden. Inmiddels zijn we bijna een maand verder en noteert de AEX nog altijd binnen de bandbreedte van 310 – 340 punten. Kunnen we de komende maanden deze tradingrange aan de bovenzijde verlaten of komt het nooit meer goed met de index en zakken we richting de bodem van maart 2009?

Bar en boos

Op lange termijn beweegt elk aandeel naar de intrinsieke waarde die aan een onderneming toegekend kan worden. Echter, op korte termijn bepaalt de emotie van de beleggende kudde de prijs van een aandeel. Aan het begin van iedere bearmarkt zijn beleggers nog vol goede moed en worden dalingen gebruikt om aandelen goedkoop in te kopen. Tijdens een bearmarkt slaat het sentiment echter om. Murw geworden door de slechte nieuwsberichten en aanhoudende koersdalingen, worden steeds meer beleggers negatief. Vaak ‘bodemt’ de markt wanneer het punt van maximaal pessimisme wordt bereikt en het sentiment ronduit negatief te noemen is. Een nieuwe bullmarkt wordt dan geboren en vormt het startsein van een periode van langdurig stijgende koersen. Een belegger die goedkoop wilt inkopen wacht daarom geduldig het moment af waarop het pessimisme hoogtij viert en slaat dan zijn slag.

Sinds de koerscorrectie van afgelopen maand mei lijkt het sentiment meer en meer pessimistisch te worden. Doomdenkers als Nouriël Roubini en Marc Faber krijgen op TV veel zendtijd. Kranten en internetsites schrijven over “Hindenburg” crashes en beleggers vluchten in goud en obligaties uit angst voor deflatie. De angst regeert, hebzucht of kooplust is ver te zoeken. Kortom: het klassieke sentiment dat hoort bij een bearmarkt. Toegegeven: de economische ontwikkelingen zijn niet positief te noemen, maar wie wacht totdat alle problemen de wereld uit zijn zal nooit een geschikt moment vinden om te beleggen.

De AAII sentiments indicatoren bevestigen het negatieve sentiment. Zo is het aantal bearish ingestelde particuliere beleggers gestegen tot 50% en nadert het aantal bullish ingestelde beleggers bijna een dieptepunt. Iets meer dan 20% van de beleggers is nog bullish en durft te geloven in hogere koersen. Afgaande op onderstaande grafiek is de bodem in zicht. Immers: wanneer het aantal pessimistisch ingestelde beleggers boven de 50% komt, is vaak een belangrijke bodem in de maak.

 Grafiek: Het aantal bearish beleggers bereikt bijna een meerderheid. Bron: Bloomberg en Somerset.nl

Paniekmeter

De bekende VIX index vormt ook een goede graadmeter van het beurssentiment. Net als de AAII Bear Index wijst een piek van deze index op een belangrijke bodem in de markt. Probleem voor de bodemvissers is echter de huidige stand van de VIX. Het huidige niveau wijst nog lang niet op een panieksituatie op de aandelenmarkt.

Dit kan echter snel veranderen als Wall Street een onverwachte daling laat zien, waarbij ook op de AEX nieuwe dieptepunten worden bereikt die onder de 300 punten liggen. Op de weg richting een dergelijk dieptepunt ben ik graag de koper van diverse aandelen. Net als in 2004 (zie een eerdere column op beurs.nl) kan een dergelijke daling namelijk van korte duur zijn en het begin vormen van een nieuwe opgaande beweging.
 

Grafiek: De VIX index noteert nog lang niet op niveaus die kunnen wijzen op een significante bodem in de markt. Bron: Bloomberg en Somerset.nl

Het hele jaar houd ik mijn kruit al droog en beleggen we met ons Somerset Capital Partners Value Fund uitermate defensief en koesteren we onze cashpositie en shorts. Tot op heden pakt dit goed uit, getuige het positieve rendement voor dit jaar. Maar wanneer tijdens een panieksituatie op de beurs beleggers massaal naar de uitgang rennen, wil ik deze cash aan het werk zetten en net als in maart 2009 zwaar ondergewaardeerde aandelen aanschaffen. Wat mij betreft komt het daarom allemaal goed met de AEX, maar moeten we eerst nog wachten op meer paniek. Voor beleggers die het lastig vinden om dan toe te slaan heb ik een mooie quote van de bekende belegger John Templeton:
 

“If you want to have a better performance than the crowd, you must do things differently from the crowd.”

Jan de Koning

Somerset Capital Partners

Jan de Koning (1981) is Hedge Fund Manager bij Somerset Capital Partners en beheert het Somerset Capital Partners Value Fund en het Somerset Capital Partners Commodities Fund. Beide fondsen beleggen op een ondernemende manier in ondergewaardeerde aandelen en grondstoffen. Uniek in Nederland is de hierbij gehanteerde ‘no cure, no pay’ vergoedingstructuur.