Expert Opinie

De Nederlander is weer wakker geschud. Amper bijgekomen van de gevoelige klap die de financiële crisis hem had toegebracht in het najaar van 2008, werd hij nu op TV geconfronteerd met het faillissement van Griekenland. De media berichtte de afgelopen dagen uitgebreid over het onheil van de Club Med landen. Veel bekende experts mochten de afgelopen dagen weer aanschuiven bij talkshows om te vertellen hoe slecht het gaat. Met de herinnering aan de val van Lehman Brothers nog vers in het geheugen, werden de aandelen vlug van de hand gedaan en kocht men de veilige staatsobligaties.

Contra-indicator

Ironisch genoeg leert mijn ervaring juist dat wanneer de ‘beurs’ plotseling een groot nieuws item is geworden voor het Journaal, de bodem vaak binnen handbereik is. Evenzo met experts die in NOVA, Pauw & Witteman of welk ander TV-programma voor een breed publiek hun visie mogen ventileren. Slecht nieuws ‘verkoopt’ vaak heel goed (lees: goede kijkcijfers, hoge oplages) en media besteden graag aandacht aan gebeurtenissen van enige impact. Daarom zie je de experts en nieuwsbulletins vaak in beeld komen wanneer de beweging al op haar einde loopt.

Geconfronteerd met enkele dagen of weken van koersverliezen raakt menig belegger vervolgens bevangen door het negatieve sentiment. Bang voor meer ellende (geprofeteerd door menig expert op TV) worden aandelen vervolgens van de hand gedaan. Dat geeft op dat moment voor veel beleggers een lekker veilig gevoel. Immers, de ellende is alom aanwezig en zal nog lange tijd aanhouden, aldus de heersende opinie.

Bloed door de straten

Ik deed vroeger precies hetzelfde. Toen ik begon met beleggen liet ik me gemakkelijk meevoeren met het heersende sentiment en verkocht vaak op de verkeerde momenten mijn aandelen. Veel aankopen deed ik trouwens ook in de buurt van een top. Ik redeneerde in die tijd heel simpel: het aandeel is vanwege de goede resultaten en het mooie rendement erg populair en dus koopwaardig. Bang om de boot te missen kocht ik vervolgens zo’n aandeel. Vaak zonk zo’n boot daarna onder het volle gewicht van de beleggende massa.

Door de jaren heen heb ik echter geleerd dat het enorm loont om op cruciale momenten contrair aan de markt te gaan. Dat betekent verkopen wanneer het nieuws goed is en een ‘hosanna’-stemming zich meester maakt van de beursvloer. Contrair gaan betekent ook dat u koopt wanneer het ‘bloed door de straten vloeit’. Dit is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan. Het betekent namelijk dat u op mooie momenten afscheid van posities moet durven nemen, terwijl de media en analisten uitermate positief zijn. Het vereist bovendien lef om aandelen te kopen die totaal niet populair zijn en door veel beleggers worden genegeerd.

In beide gevallen distantieert u zich van de massa en doet u iets wat veel andere beleggers om u heen niet doen. Van nature zit dat niet in de mens. De mens is een sociaal kuddedier en de veiligheid van de kudde wordt door velen opgezocht. Op de beursvloer is dit vaak een dure vorm van schijnveiligheid. Wie daarentegen eenzamer op de beursvloer staat, boekt vaak een beter resultaat.
 
Value

Er is een bekende beleggingsstrategie die gestoeld is op het bovenstaande principe van contrair handelen: Value beleggen. De meest bekende Value belegger is Warren Buffett, die al vanaf 1956 deze methode tot in de finesses beheerst. Hij had de moed om miljarden in Goldman Sachs te investeren terwijl de beurskoersen van financiële waarden wereldwijd in elkaar zakten. Ten tijde van zijn investering verklaarde de media hem voor gek en vroegen zij zich af of hij niet te oud voor het ‘spelletje’ was geworden. Buffett moet er om gelachen hebben, vooral toen zijn beleggingen wederom in waarde omhoog gingen.

Deze Value belegger heeft regelmatig een afwijkende mening gehad ten opzichte van de heersende opinie. Zo vermeed hij de internetaandelen van de jaren negentig, net als de elektronica hype van de jaren zeventig. Het zit in de aard van de Value belegger. Deze beleggers kopen doorgaans aandelen die niet populair zijn en waar de berichtgeving slecht over is. Vaak groeien deze goedkope en ‘vergeten’ aandelen vervolgens uit tot de winnaars van morgen. In een column voor deze site heb ik het proces al eens beschreven.

De praktijk

Zoals gezegd is contrair beleggen makkelijk gezegd dan gedaan. Beschikt u over een natuurlijke afkeer hebben voor de massa en houdt u er altijd al een eigenwijze mening op na? Dan bent u al op de goede weg. Het hebben van een gezonde dosis scepsis en wantrouwen richting de heersende opinie van de markt of analisten brengt u nog een stap verder in de juiste richting. U moet u eigen plan durven trekken, zelf analyses maken en vervolgens ook naar uw plan durven handelen.

Wie dat niet doet, verliest de controle over zijn eigen emoties en wordt al snel een speelbal van de markt. Zulke beleggers zijn vaak beter af met een belegging in een fonds of tracker. Beleggen hoort een saaie bezigheid te zijn, waarbij emoties geen rol spelen. Wordt u echter tijdens het beleggingsproces nog wel eens overmoedig, euforisch of juist bang en angstig? Probeer dan eens contrair te gaan aan uw eigen emoties. Bij overmoed of euforie moet u zich goed afvragen of het geen mooi moment is om wat winsten veilig te stellen. Raakt u in paniek bij een daling, dwing u zelf dan om door de ogen van een koper naar de markt te kijken. U zult zien dat dit loont.

Want wie op de beurs een beter rendement dan de massa wilt behalen, moet ook daadwerkelijk iets anders doen dan de massa. U begrijpt dat u geen voorsprong op andere beleggers zult behalen wanneer uw gedrag niet wezenlijk verschilt van dat van andere beleggers.

Beurs vandaag

Gisteren bereikte de Griekse onrust haar voorlopige apotheose. Na de verkoopclimax schieten de koersen van de Club Med landen omhoog en loonde het om contrair te gaan aan het pessimisme. Voor veel mensen was de afwaardering van de staatsobligaties tot ‘junk bonds’ een verrassing. U, als goed geïnformeerde belegger op beurs.nl, wist allang dat het land failliet was. Loont het nu om contrair te gaan? Beleggingsbeslissingen voor mijn eigen fondsen zal ik hier niet delen, maar ik wil u wel wijzen op een – naar mijn idee – verkeerde overtuiging van de markt. Dat is de heersende overtuiging dat staatsobligaties en cash op de bank een ‘veilige’ belegging zijn. In mijn volgende column zal hier dieper op ingaan. Nu ben ik vanuit contrair oogpunt overigens reuze benieuwd naar uw reactie…