Expert Opinie

Veel wetmatigheden uit het dagelijks leven zijn nutteloos in de dagelijkse beleggingspraktijk. Zo weten velen dat actief en hard werken dikwijls loont, terwijl op de beurs de grootste winsten zijn weggelegd voor beleggers die juist geduldig hun kansen afwachten en inactief zijn. Of zoals Warren Buffett het ooit wist samen te vatten: “We don't get paid for activity, just for being right. As to how long we'll wait, we'll wait indefinitely.  Maar waar moeten we dan op wachten?

Buffett

Over de legendarische Warren Buffett en zijn Value Investing methode zijn boekenkast vol geschreven. De man die het slaperige beursfonds Berkshire Hathaway omtoverde tot één van de grootste investeringsvehikels ter wereld staat vanwege zijn beleggingsinzicht bekend als het “orakel van Omaha”. Al eerder schreef ik een column over een van zijn bekendste uitspraken. Nu staat Buffett bekend als lange termijn belegger, maar ook korte termijn beleggers kunnen hun voordeel doen bij zijn uitspraak “Be fearful when others are greedy and greedy when others are fearful”.

AEX

De afgelopen weken hebben veel aandelenindices zijwaarts bewogen binnen vrij grote bandbreedtes. Nemen we bijvoorbeeld de AEX als voorbeeld, dan weet u ongetwijfeld we dat de AEX sinds begin mei tussen de 310 en 340 punten beweegt. Het sentiment schommelt net zo hard.

Rondom de 310 punten is bijvoorbeeld het pessimisme niet van de lucht. Mijn Bloomberg terminal vult zich dan met nieuwsberichten over ‘double-dips’ en de bekende permanent bearish ingestelde guru’s (Roubini en Prechter) krijgen zendtijd bij CNBC en Bloomberg Television. Noteert de AEX rondom de 340 punten, dan zijn het optimistische geluiden die we horen en laten individuele aandelen flinke plussen zien. Binnen deze zijwaartse tradingrange bewegen de emoties van beleggers van Himmelhoch jauchzend, zum Tode betrübt.

AAII

Deze schommelingen in het sentiment zijn goed in beeld te brengen door naar de wekelijkse enquêtes van de “The American Association of Individual Investors” te bekijken. Elke week ondervraagt dit Amerikaanse equivalent van de Nederlandse VEB een representatieve groep beleggers naar hun verwachtingen over de markt. Beleggers dienen aan te geven of ze positief, neutraal of negatief zijn voor de komende week. De resultaten worden door deze organisatie zichtbaar gemaakt door een Bearish, Bullish, en Neutral-index te construeren. Zet ik de resultaten van deze Bearish-index af tegen de ontwikkeling van de Amerikaanse S&P-500 index, dan wordt een aardige contra-indicator zichtbaar.

Grafiek: Koersontwikkeling van de S&P-500 afgezet tegen de AAII Bear Index. Boven een waarde van 50 maakt vaak de weg vrij voor een (tijdelijke) koersrally. Bron: Bloomberg, Somerset.

Op de grafiek is duidelijk te zien dat op momenten waarop het aantal negatief ingestelde beleggers bovengemiddeld groot is, de S&P-500 dikwijls rondom een bodem noteert. In maart 2009 bereikte de AAII Bear Index bijvoorbeeld een recordstand. Niet eerder waren er zoveel beleggers negatief over het toekomstig verloop van de aandelenmarkt. En jawel: de wereldwijde aandelenmarkten plaatsen toen een belangrijke bodem. Eind juni schoot deze indicator wederom boven de 50 en plaatste de markt een bodem. Met andere woorden: het loont ook op korte termijn om hebzuchtig te zijn met het kopen van aandelen, wanneer andere beleggers vol angst zitten.

Angst of niet?

Sinds de waarde van 57 die de AAII Bear Index bereikte begin juli is de indicator teruggezakt naar 45 (29 juli 2010). Alhoewel er nog een grote hoeveelheid bearish ingestelde beleggers zijn, is de grootste angst verdwenen na de rally van de aandelenmarkt in de maand juli.

Het wegebben van de angst was goed zichtbaar aan het begin van deze week. Opluchting over de voorspelbare resultaten van de stresstest deed de koersen van veel financials oplopen. De AEX kon zelfs tot de 340 punten klimmen. Nu over enkele uren het weekend aanbreekt zien we dat het positieve nieuws van de stresstest al weer is uitgewerkt en de zorgen over een mogelijke groeivertraging weer langzaam terugkomen. De redelijke kwartaalcijfers hebben er tot op heden nog niet voor gezorgd dat we de bandbreedte opwaarts konden verlaten, waardoor de impasse op de markt aanhoudt. Is dit nu het moment om weer vol in de aandelen te stappen?
 

VIX

Grafiek: De VIX index

Voordat ik die vraag beantwoord, kijk ik eerst naar de bekende VIX-index. Op de grafiek kunt u zien dat deze alternatieve ‘angst-indicator’ in de maand april een dieptepunt bereikte. De plotselinge koersdalingen aan het einde van de maand april zorgde voor een stijging van de VIX richting nieuwe jaarrecords. Dankzij de ‘flash-crash’ van begin mei en de plotselinge koersdalingen van de S&P-500 schootde index in mei verder omhoog. De rally van deze maand heeft de VIX laten dalen richting de niveaus die we voor het laatst konden waarnemen aan het begin van de maand mei. Ofwel: de rust op de aandelenmarkt lijkt te zijn teruggekeerd. De angst is verdwenen, maar van echte hebzucht is ook nog geen sprake.

Nu de aandelenmarkt in een rustiger vaarwater koerst, betwijfel ik of dit hét moment is om weer in te stappen. Vanuit de gedachte dat u op de aandelenmarkt vaak een hoge prijs moet betalen wanneer alles ‘pais en vree’ is, wacht ik liever het moment af waarop beleggers in angst hun aandelen verkopen en het sentiment ronduit slecht is.

Jan de Koning

Somerset Capital Partners

Jan de Koning (1981) is Hedge Fund Manager bij Somerset Capital Partners en beheert het Somerset Capital Partners Value Fund en het Somerset Capital Partners Commodities Fund. Beide fondsen beleggen op een ondernemende manier in ondergewaardeerde aandelen en grondstoffen. Uniek in Nederland is de hierbij gehanteerde ‘no cure, no pay’ vergoedingstructuur.