Expert Opinie

Voor de verandering tussen alle discussies rond de Euro eens een blik op een meer fundamentele discussie die al langer speelt: die over actief en passief beleggen.

De AFM, waakhond van de Financiële Markten in Nederland, pleit in haar meest recente leidraad er voor waarde toe te voegen met begrijpelijke producten die aansluiten op belang, situatie en behoefte van de belegger.

Hiertoe zou een (fonds) beheerder niet vanzelfsprekend uitsluitend actieve, maar ook passieve beleggingen dienen te overwegen bij selectie van titels binnen een portefeuille.

Dit laatste klinkt misschien niet onlogisch uit oogpunt van een belegger, maar toch is het wel opmerkelijk. Het is namelijk de toezichthouder die dit zegt en die zich hierdoor actief met de selectieprocedures binnen een portefeuille of fonds wil bezighouden. Hiermee gaat de AFM dus in de ogen van veel marktpartijen op de stoel van beheerders en adviseurs zitten.

Voor alle duidelijkheid: Met actief beleggen wordt bedoeld het samenstellen van een portefeuille die (bewust) van de index (bijvoorbeeld de AEX Index) afwijkt. Actieve beleggers sluiten geheel of gedeeltelijk bepaalde sectoren of bedrijven uit en overwegen juist andere. Het doel is beter presteren dan het gemiddelde (index).

Passieve beleggers laten echter de keuze van fonds of portefeuille-inrichting over aan de samenstelling van de diverse indices. Doel is om conform het gemiddelde (index) te presteren.

Door de manier van samenstellen (o.m. sterk in koers gestegen aandelen kunnen winnen aan wegingpercentage) zitten in veel indices zoals de AEX, ook onder- en overwegingen van sectoren (bv ICT sector rond 2000 en de financiële sector rond 2007/2008). Getuige de opvolgende koersbewegingen uit het verleden kan passief beleggen vaak dus heel wat anders inhouden dan met relatief beperkte risico’s beleggen. Je zou ook kunnen zeggen dat passief beleggen dus feitelijk niet bestaat omdat er toch in iedere index keuzes worden gemaakt die goed of slecht kunnen uitpakken.

 Er zijn veel beleggingsfondsen die feitelijk niets anders doen dan het met kleine verschillen volgen van een index en tegelijkertijd hoge kosten in rekening brengen aan de beleggers. Op deze wijze kan bijna niet anders, dan dat de meerjarige uitkomst van het beleggen is dat de index het beter doet dan het beleggingsfonds. Voor de laatste categorie fondsen geldt dat als het volgen van een index - zonder het verlangen van een meerprestatie - de doelstelling is, een tracker of ETF een eenvoudig en kostenefficiënt alternatief kan zijn. Hierbij moet er wel goed op gelet worden dat het dividend van de onderliggende aandelen wel aan de eindconsument wordt doorgegeven. Ook is het handig voor binnenlands belastingplichtigen om voor een Nederlandse aanbieder te kiezen met een Fiscale Beleggings Instelling (FBI) status. Hierdoor kunnen deze beleggers doorgaans - mits ze voldoende belasting te verrekenen hebben - zelf eventueel met hun aangifte IB, de 15% ingehouden dividendbelasting terugvorderen.

Ook is het verstandig in verband met het tegenpartijrisico, er op te letten dat de tracker rechtstreeks een positie heeft in de onderliggende index, wat niet het geval is bij synthetische trackers. Het is ook belangrijk dat de tracker of ETF voldoende verhandelbaar is, doordat er voldoende vermogen in is belegd en de partijen die de markt verzorgen voldoende goede bied- en laatprijzen afgeven.

 Er zijn enkele wetenschappelijke studies gedaan naar actief en passief beleggen. Een van de belangrijkste en meest recente door Martijn Cremers, die op de Amerikaanse universiteit Yale onderzoek naar dit onderwerp heeft gedaan. De uitkomst van dit onderzoek was dat fondsen die actief handelen en keuzes durven te maken en bovendien van een index af durven te wijken een veel hogere kans maken om niet alleen op korte termijn maar ook op lange termijn de index te verslaan, als fondsen die slechts beperkt actief zijn en in grote lijnen een index volgen.

Combinatie

Wanneer we nu beide beleggingsfilosofieën in samenhang met elkaar bekijken valt er veel voor te zeggen dat een combinatie van beide beleggingsmethodieken de ideale methode zou zijn bij het inrichten en managen van portefeuilles.

Als een (fonds)beheerder bijvoorbeeld extra kennis heeft op het gebied van Small- en Midcap aandelen in de Benelux en deze op meerjarige basis efficiënt in de markt weet te vertalen, is dat een goed voorbeeld waarom je als belegger bij dit fonds moet zijn. Dezelfde fondsbeheerder kan echter weinig weten van bedrijven in Japan. Als deze fondsbeheerder aanbieder is van een totaaloplossing kan hij wegens zijn geringe kennis op dit deelgebied wellicht het beste niet zelf proberen de markt te verslaan, maar kiezen voor bijvoorbeeld een ETF op de Nikkei Index.

Een andere reden om naast individuele beleggingen die voor een ETF of tracker te kiezen is dat bepaalde onderliggende waarden zoals grondstoffen voor particulieren makkelijker te verhandelen in bijvoorbeeld een ETF of ander samengesteld mandje.

De individuele beleggingen zoals obligaties en hoogdividend aandelen kunnen juist de mogelijkheid geven om af te stemmen met de persoonlijke cashflowbehoefte.

De conclusie ligt dan ook voor de hand, dat er niet een absolute waarheid hoeft te zijn in deze discussie, of dat van 2en 1 een noodzaak is, maar juist dat een combinatie de meeste voordelen kan bieden.

“De auteur schrijft in dit weblog op persoonlijke titel. Zijn handelssignalen kunnen op elk moment veranderen. De informatie in dit weblog is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.”