Direct naar

Expert Opinie

Duurzaam Herstel?

Tim Linger | Dinsdag 18 september 2012 12:57

Foto van Tim Linger

Veel beleggers zijn verrast door het aanhoudende herstel van de beurskoersen de laatste maanden. Het is zelfs zo dat de Amerikaanse beurzen zich rondom het hoogste punt van de afgelopen vijf jaar bewegen. Nu de hoge indexstanden een feit zijn, vragen veel investeerders zich af of deze niveaus houdbaar zijn. Of zijn de hoge standen van vooral de Amerikaanse indices kunstmatig tot stand gekomen, waardoor een forse beurscorrectie aanstaande zou zijn. Welke sleutels liggen er voor een duurzaam economisch herstel die de huidige hoge beurskoersen rechtvaardigen?

Vastgoed
Als we kijken naar de economische situatie in de VS dan lijkt het alsof de Amerikaanse conjunctuur vooruit loopt op de Europese conjunctuur. Terwijl diverse aandelen in Noord-Amerika, zoals bijvoorbeeld Apple, op hun hoogste koers ooit staan en de S&P 500 zo rond de stand van 2007 bivakkeert, staan Europese aandelen “pas” op een 15-maands hoogtepunt. Onze AEX staat echter nog steeds ruim 50% onder indexstand die eind 2007 op het bord stond.
Niet alleen aandelen hebben zich al weer hersteld in de VS, maar ook de huizenmarkt is nu, eindelijk, een draai aan het maken. Recente cijfers over de Amerikaanse huizenmarkt geven aan dat er in veel lokale vastgoedmarkten in de VS al weer sprake is van prijsstijgingen en ook het aantal transacties lijkt toe te nemen. De koersen van beursgenoteerde Amerikaanse huizenbouwers en toeleveranciers prijsden de laatste ontwikkeling op de huizenmarkt een jaar geleden nog niet in. Omdat langzaam maar zeker toch duidelijk werd dat de Amerikaanse huizenmarkt een draai ten positieve zou gaan maken, zijn de beurskoersen van bouwers als Toll Brothers en Lennar Corporation in 12 maanden spectaculair gestegen. Vanaf het 3e kwartaal van 2011 gingen beurskoersen van Amerikaanse bouwers soms wel tot drie keer over de kop. Maar ook de beurskoersen van bedrijven in aan de bouw gerelateerde sectoren doen het zeer goed. Doe-Het-Zelf winkelketens als Home Depot (HD) rapporteren momenteel weer een winstgroei van tegen de 20%. De beurskoers van Home Depot verdubbelde binnen een jaar tijd.
Kredietbeoordelaar en economisch onderzoeksbureau Moody's is na deze ontwikkelingen op de Amerikaanse huizenmarkt afgelopen week zelfs weer positiever geworden op de sector huizenbouwers. Moody's ziet nu een omzetgroei van 10% voor de huizenbouwers in 2013 en ziet voor huizenbouwers volgend jaar weer (bruto) marges van maar liefst 20%. Met koerswinstverhoudingen van ruim boven de twintig, komen de waarderingen van huizenbouwers nu echter boven het gemiddelde van de breed samengestelde S&P 500 (16,5 maal 2012) uit. Op het moment dat Moody's positief wordt voor de bouwsector begint een korte termijn (beperkte) correctie in waardering juist zo langzamerhand weer waarschijnlijker te worden. Voorzichtigheid wordt nu aangeraden voor diegene die nog 'een ritje wil maken' in deze hoog cyclische bouwsector. Wat wij als investeerders echter aan bovenstaande hebben is dat ontwikkelingen in de VS vaak een voorbode zijn voor wat wij enige tijd later in Europa zien.
Eén Europese markt bestaat eigenlijk niet. Contrasten zijn momenteel zeer scherp. Uit het recent bekendgemaakte handelsoverschot in Duitsland blijkt dat de Duitsers € 92,4 mrd “overhouden” als saldo van import en export over de eerste helft van 2012. Nederland kende een handelsoverschot van € 25,6 mrd terwijl Frankrijk een tekort kende van € 43,9 mrd over de eerste 6 maanden van 2012. Europa als geheel kent een export overschot van € 16 mrd.
Dat die ene Europese markt niet bestaat blijkt ook uit de fout die gemaakt wordt door naar Nederland te kijken en dan te denken dat het in Europa wel slecht zal gaan met vastgoed en met de economie. Dit terwijl men alleen maar naar onze Oosterburen hoeft te kijken om te zien dat er ook nog regio's en steden binnen de Eurozone zijn waar vastgoedprijzen flink omhoog gaan (bijvoorbeeld Berlijn).
De ontwikkeling op de huizenmarkt is van groot belang voor een duurzaam herstel omdat werkgelegenheid en het belangrijkste deel van het vermogen van particulieren samenhangen met de ontwikkeling van de onroerendgoedmarkt. Nu het koersherstel op de beurs op basis van ingrijpen door centrale banken een feit is, kijken beleggers of er nog sleutels liggen voor een verder koers herstel met een meer organisch gedreven oorzaak. Voor de Amerikaanse economie lijkt er wel een bodem gelegd te zijn voor een duurzaam economisch herstel. Voor Europa lijkt op basis van de lokale onroerendgoedmarkten de economische bodem nog niet gelegd te zijn en lijkt het dus nog te vroeg om te concluderen dat er in Europa ook snel een duurzaam herstel op gaat treden, zeker ook gezien de onenigheid en bezuinigingsdrift in de politiek.
 
Banken Unie EU
Een tweede sleutel ligt momenteel in Europa met de onzekerheid rond het wel of niet slagen van het verder optuigen van een bankenunie. Die bankenunie lijkt van belang voor de gehele Europese economie en vooral voor de industrieën die voor een belangrijk deel van krediet afhankelijk zijn zoals vastgoed. Duitsland heeft de belangrijkste Europese sleutel in handen. De beslissing van het constitutionele hof in Karlsruhe vorige week, om onder strenge voorwaarden toestemming te verlenen aan het opkopen van (perifere) schulden door het Europees noodfonds ESM, was wel een belangrijke stap. Zolang er nog geen volledig opgetuigde Europese bankenunie is, hoeven beleggers ook nog niet op duurzaam economisch herstel te rekenen, omdat een monetaire unie zonder politieke unie een onmogelijke situatie oplevert, zeker in het geval van stress in het financiële systeem. De landen met overschotten moeten echter de tekorten van de andere lidstaten opvangen en zullen hier concessies voor eisen. Dit wordt dus een zeer langdurig traject, hetgeen onlangs weer bevestigd werd door demissionair minister De Jager van Financiën.
 
Werkgelegenheid
De problemen op het gebied van werkgelegenheid hangen voor een deel samen met de demografische ontwikkeling en voor een deel met de economische ontwikkeling. In de VS ligt de werkloosheid officieel net boven de 8%, echter officieus wordt beweerd dat deze rond de 16% ligt. Werknemers in de VS die een parttime baan hebben gevonden maar eigenlijk een fulltime baan nodig hebben om rond te komen en dus nog steeds op zoek zijn worden in de statistieken niet meegeteld. Dit geldt ook voor uitkeringsgerechtigden en mensen die meer dan 12 maanden maar niet meer hebben gereageerd op vacatures omdat hun positie op de arbeidsmarkt toch hopeloos lijkt. In de EU is een soortgelijke situatie, maar is de werkgelegenheid gemiddeld genomen, onder meer door forse bezuinigen van de overheid die bedrijven treffen (denk aan de aanstaande BTW verhoging naar 21% in NL) en een stringent ontslagrecht in veel lidstaten, nog minder florissant dan in de VS.
Overheden hebben een belangrijke taak om economieën naar een duurzaam economisch herstel te leiden door de juiste balans te vinden tussen enerzijds het terugdringen van de tekorten en anderzijds het stimuleren van de werkgelegenheid. Dit is geen eenvoudige taak maar dat het mogelijk is bewijst de VS, doordat zij het tekort op de begroting voor 2013 aanzienlijk weet terug te dringen in vergelijking met 2012.
 
De (ongemakkelijke) conclusie blijft dus voorlopig dat Europa voor een belangrijk deel afhankelijk blijft van wat de politiek op korte termijn gaat besluiten. Houdt u goed de ontwikkeling van vastgoed in de gaten en kijk hierbij ook over de grens. Een snel akkoord over de bankenunie kan het economische herstel versnellen. Uiteindelijk moeten genoemde ontwikkelingen zich vertalen in een betere werkgelegenheid. Tot de tijd dat er meer duidelijkheid komt, blijft het wijs om als belegger zowel voor aandelen, vastgoedbeleggingen en voor obligatiebeleggingen internationaal te blijven spreiden, om zo te kunnen profiteren van regio's waar wel meer economische groei is en waar meer duidelijkheid heerst over de politieke besluitvorming. De recente stijging van de euro ten opzichte van onder meer US dollar en  Zwitserse franc kan hiervoor een steuntje in de rug zijn. Laat u hierbij te allen tijden informeren door uw eigen adviseur(s), zij kunnen rekening houden met uw persoonlijke situatie.

Reacties

  • Sjaak, wat dacht je dat dat 'dobberen' is, het na ijlen van de boormachine onder het beursplein? Als je niet begrijpt hoe Elliot wave patronen zijn, en kunnen zijn, kan je dat ook gewoon vragen.

    ed 18 september 2012 22:07:27

  • Beste Ed, wat een geklets over EW. De beurs dobbert nu in zijwaardse richting en mocht er aanleiding zijn dat schieten wij omhoog naar AEX 342 en later naar 350 of iets hoger. Geduld is een schone zaak.

    Sjaak 18 september 2012 20:18:51

  • Wat men nu ziet zijn Elliot wave patronen, het heeft niets te maken met 'kunstmatig' hoge index standen tengevolge van ECB of FED. Hoewel deze instellingen, of beleggers, dat wellicht claimen. Dus een eventuele beurscorrectie kan ook niet toegeschreven worden aan de ingrepen van deze instellingen, voor sommige mensen een geluk! De correctie zal dan ook het Elliot wave patroon zijn. De 'sleutels' van herstel zijn er niet, een Elliot patroon laat zich niet dwingen, net als dat politiek zich niet laat dwingen.

    ed 18 september 2012 19:07:12

  • Laten informeren door eigen adviseurs ?? Ik heb er drie: 1. S. Stienstra 2. G Boscart 3. Mark Steert Het resultaat ? ad 1 leeg, ad 2, leger, ad 3, volledig leeggetrokken. Daarbij komt dat nr 2 ook nog eens een hele lelijke, dikke Belg is die zwelgt in zijn eigen narcisme, maakt het dubbel leeg.

    berooidvanwegeSteert 18 september 2012 17:48:06


Opinies van Tim Linger

Alle opinies van deze expert

Van andere experts

Alle expert opinies

Laatste nieuwsberichten

Meer laatste nieuws

 

 
 

Disclaimer

De auteur schrijft deze expert opinie op persoonlijke titel. Zijn handelssignalen kunnen op elk moment veranderen. De informatie in deze expert opinie is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.




 





 

NIEUWS

KOERSEN

INDEXEN

DERIVATEN

OPINIE

DOSSIERS

DIENSTEN

Logo Reed Business Logo beurs.nl