Expert Opinie

De recente afwaardering van de AAA-status van Frankrijk en Oostenrijk door Standard & Poor’s (S&P) maakte veel commentaar los, ook over de wijze waarop kredietbeoordelaars te werk gaan. Niet dat ik twijfel aan hun vermogen om activa in te schatten en te beoordelen, maar ik denk (en ook vele anderen in de financiële wereld) is dat het een probleem is dat overheidsobligaties en bedrijfsobligaties  op dezelfde manier worden beoordeeld.

Thomas Friedman had het in 1996 al over de macht van de kredietbeoordelaars. “Er zijn twee supermachten op deze wereld. De Verenigde Staten en Moody’s. De VS kan je vernietigen via bombardementen en Moody’s kan je vernietigen door het afwaarderen van je obligaties. Geloof me, het is niet duidelijk wie van deze twee meer macht heeft.”  Ik kan mij vinden in deze stelling. En alhoewel de impact van de laatste afwaarderingen op de markten beperkt was, zeker in vergelijking met eerdere acties van de rating bureaus, wordt er in de markt geroepen dat de beoordelaars te werk gaan als “een mini-IMF” en dat zij bezuinigingsmaatregelen afdwingen die goed zijn voor obligatiehouders. Dit is beangstigend.

S&P publiceerde ruim tien jaar geleden een onderzoek waarin werd gekeken in hoeverre overheden in gebreke bleven op de staatsobligaties in de periode 1986-2000. De conclusie was dat het aantal heel laag lag als het ging om uitstaande schulden die een rating hadden van S&P. Bovendien gebeurde dit in deze periode helemaal niet bij obligaties  met een AA of AAA rating. Volgens S&P kwam dit door de fundamentele aard van overheden. Deze hebben immers een “eeuwig durend leven” waardoor een faillissement in principe geen optie is.

In het jaar 2002 kwam er nog een studie over dit onderwerp. Moody’s publiceerde toen de hoofdpunten van een onderzoek over hetzelfde onderwerp dat begon in 2000. In de onderzoeksperiode, stelde Moody’s, kwam vast te staan dat de kans dat een overheid in het eerste jaar na uitgifte van een obligatie in gebreke bleef 130 maal kleiner was dan de kans dat een bedrijf dit overkwam. In November 2002 kwam Moody’s met een eindversie van het onderzoek. Het bureau concludeerde dat overheidsobligaties als groep (zelfs als staatspapier met een lage rating werd meegeteld) veel minder vaak in gebreke bleven dan de hoogste AAA bedrijfsobligaties.

Als dit werkelijk zo is, dan vraag ik mij af waarom er eenzelfde ratingsysteem  is voor alle obligaties die een beoordeling krijgen. Het is duidelijk dat een bankroet normaal gesproken geen optie is voor een land, al was het maar omdat een land simpelweg geen bedrijf is. Toen S&P de kredietbeoordeling van het Europese noodfonds EFSF verlaagde van AAA naar AA+ zorgde het ervoor dat het duurder werd voor dit fonds om geld aan te trekken. Bovendien werd het herstel van de economie in de eurozone bemoeilijkt.

Het herstructureren van kredietbeoordelaars zou op de agenda moeten staan van de autoriteiten. Europa heeft geen behoefte dat er nog meer druk komt te staan op de schuldenpositie. We staan al op de rand van een Europese versie van een liquiditeitscrisis. Het zou interessant zijn om de resultaten te zien van een onderzoek over de kans dat staatsobligaties met een rating beneden de AA in gebreke blijven. Het zou best eens kunnen dat deze ‘risicovolle’ investeringen nog altijd even veilig blijken te zijn als bedrijfsobligaties met een AA of AAA rating.  Dit zou nog maar eens duidelijk maken dat er bij kredietbeoordelaars met twee maten wordt gemeten. Maar dat is wat  beoordelaars proberen te verbergen. Dus zo’n studie zal er wel niet komen.
 

Miguel Angel Nieto is Analist bij IG Markets Nederland dat handel in CFD's aanbiedt in Nederland. Deze column bevat geen beleggingsadvies. Verder kunnen eventueel gesuggereerde adviezen niet voor bepaalde beleggers van toepassing zijn. Opvolging van adviezen dient in samenspraak met een deskundige beleggingsadviseur.

http://www.igmarkets.nl/