Groenland is het grootste eiland ter wereld. Het is het dunst bevolkte gebied op aarde en telt slechts 57.000 inwoners. Groenland heeft grotendeels een poolklimaat en 85 procent van het land is bedekt met een ijskap van maximaal 3 km dikte. In 1979 verkreeg Groenland zelfbestuur binnen het Deense Koninkrijk. De inheemse bevolking komt als Eskimo’s uit het Westen en ziet zich niet als Europees. De Groenlandse economie leunt voornamelijk op de visvangst, de jacht, de schapenteelt en het toerisme.
Strategisch belang
Vanwaar de interesse van de Verenigde Staten voor het eiland? De redenen zijn van strategische aard. Het eiland is gepositioneerd tussen de VS en Rusland. Als gevolg van de opwarming van het klimaat smelt de ijskap. De zogenaamde GIUK-kloof (gelegen tussen Groenland, IJsland en het Verenigd Koninkrijk) legt nieuwe scheepvaartroutes open. Die zou de reistijd tussen Europa en Azië aanmerkelijk bekorten en vormt een alternatief voor het Suezkanaal.
Maar er is meer. De Verenigde Staten hebben al een militaire basis in het noordwesten van het eiland. Het ligt op de kortste route voor ballistische raketten vanuit Rusland richting de Verenigde Staten. De basis doet dienst als een early warning system. De Verenigde Staten hebben op de Pituffik Space Base momenteel 150 militairen gestationeerd. Tijdens de koude oorlog waren dat er overigens zo’n 6.000.
De belangstelling vanuit de Verenigde Staten is niet nieuw. Zo overwogen de Amerikanen in 1867 Groenland te verwerven als onderdeel van de internationale expansie. Na de Tweede Wereldoorlog deed toenmalig president Harry Truman een bod van 100 miljoen dollar in goud op Groenland. Het idee van Trump is dus niet zo nieuw.
Grondstoffen
De strategische ligging van Groenland maakt het eiland geschikt als onderdeel van het nieuw te lanceren Golden Dome defensiesysteem: een Amerikaans raketafweersysteem gebaseerd op het welbekende Iron Dome-systeem. De Verenigde Staten willen hun antiraketsystemen dichter bij Rusland hebben. Maar er is meer.
Groenland zit namelijk tjokvol met waardevolle grondstoffen. De rijke ondergrond bevat naast olie en gas onder meer koper, nikkel, goud, uranium, diamant, ijzererts en de nodige zeldzame aardmetalen die onmisbaar zijn voor moderne technologie als halfgeleiders, robotica, mobiele telefoons, computers, elektrische voertuigen en windturbines. En de wapenindustrie. Nu China zijn bijna-monopoliepositie in zeldzame aardmetalen steeds meer als een hefboom tegen de VS gebruikt, verklaart de aanwezigheid van deze grondstoffen de interesse van de Verenigde Staten voor het eiland.
Onafhankelijk volk
Trumps erkenning dat de annexatie van Groenland noodzakelijk is voor de strategische belangen van de Verenigde Staten heeft voor de nodige nervositeit in de rest van de wereld gezorgd. Zeker, er is een waarneembare toename van Russische en Chinese activiteiten in de Noordelijke wateren. Eventuele Russische raketten richting de Verenigde Staten zullen over Groenland gaan. De Verenigde Staten willen de volledige controle over het eiland.
Nu is Groenland tegenwoordig een parlementaire democratie. Groenland kreeg in 1979 zelfbestuur en bleef daarbij onderdeel van het Deense Koninkrijk. Het maakt echter geen deel uit van het grondgebied van de Europese Unie. Opiniepeilingen maakten duidelijk dat Groenlanders controle door de Verenigde Staten in grote meerderheid afwijzen. Net zo zeer wil de bevolking onafhankelijk zijn van Denemarken. De achterliggende redenen van de Amerikaanse interesse in het eiland zijn duidelijk. Voor de beurzen zouden de ontwikkelingen op de korte termijn slecht kunnen uitpakken.
Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Fintessa is een zelfstandig, onafhankelijk en gespecialiseerd vermogensbeheerkantoor uit Baarn, en tweevoudig winnaar van de Gouden Stier. Deze publicatie is samengesteld door Fintessa B.V. De in deze publicatie vermelde gegevens zijn ontleend aan door Fintessa B.V. betrouwbaar geachte bronnen en publiekelijk bekende informatie. Deze publicatie bevat beleggingsaanbevelingen, maar geen beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen, verwachtingen en uitkomsten daarvan kan Fintessa B.V. niet instaan. Fintessa B.V. is een beleggingsonderneming en beschikt over een vergunning op grond van de Wet financieel toezicht. Fintessa B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank. Voor de uitgebreide Disclaimer verwijzen wij naar onze website www.fintessa.nl.