Advertorial
  • home
  • Angst voor protectionisme maakt plaats voor positieve stemming

Angst voor protectionisme maakt plaats voor positieve stemming

Brexit en toenemend nationalisme wakkerden de angst voor protectionisme aan, maar andere belangrijke ontwikkelingen wijzen op een bloeiende vrijhandel

door Fisher Investments Nederland  

Ervaren beleggers weten dat het invoeren van handelsbarrières de kosten van zakendoen kunnen opdrijven, de verkopen kunnen hinderen en een negatieve impact op de markten kunnen hebben. Het gaat in tegen de theorie van comparatief voordeel die door David Ricardo werd uiteengezet in 1817: Landen, bedrijven en particulieren halen het meeste voordeel wanneer ze zich richten op de dingen waar ze echt goed in zijn en handel drijven voor alle andere zaken. Handel stimuleert economische efficiëntie. Dus toen vorig jaar de handel een centraal thema was bij twee belangrijke verkiezingen - de Brexit in het Verenigd Koninkrijk en de Amerikaanse presidentsverkiezingen - nam bij de beleggers de angst voor protectionisme toe. Maar verkiezingspraat en speculaties rond de Brexit zijn nog geen concrete maatregelen. En als de rust is teruggekeerd zullen volgens ons de wereldwijde veranderingen in het handelsbeleid waarschijnlijk niet in overeenstemming zijn met de angst voor een handelsoorlog die door deze verkiezingen werd aangewakkerd. Naarmate beleggers zich hier bewust van worden, verwachten we dat ook hun interesse voor aandelen opnieuw zal toenemen.  

Protectionisme was een algemeen thema

In de aanloop naar de Brexit-stemming was handel een centraal thema. De interne markt van de EU wordt immers beschouwd als een knap staaltje van vrijhandel: Een blok van 28 landen die, ten minste wat goederen betreft, erin zijn geslaagd om de meeste invoerrechten en veel protectionistische barrières uit de weg te ruimen. Dus toen de Britten besloten om de EU te verlaten, speculeerden heel wat experts dat dit opnieuw barrières zou opwerpen tussen Groot-Brittannië en de EU, met negatieve gevolgen voor beide partijen. Tijdens de hele campagne van de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 werden vrijhandelsakkoorden en de import uit China, Mexico en Japan zowel door de Republikeinen als de Democraten (vooral Donald Trump en Bernie Sanders) in een kwaad daglicht gesteld als zijnde bijzonder negatief voor de binnenlandse werkgelegenheid. Trump hanteerde een bijzonder hard standpunt op het gebied van handel. Toen hij de verkiezingen won, gingen beleggers en analisten er dan ook vanuit dat er weer snel invoerrechten en barrières zouden worden ingevoerd.

Daden zeggen meer dan woorden

Maar dat waren slechts geruchten en giswerk! Inmiddels ziet het ernaar uit dat al die discussies over protectionisme alleen maar loze woorden waren. Inspanningen om de handel te bevorderen met lagere invoerrechten en vereenvoudigde douaneprocedures overtreffen volgens de Wereldhandelsorganisatie (WTO) ruimschoots alle pogingen om de handel (in euro) aan banden te leggen. In haar rapport van juli 2017 vermeldde de Wereldhandelsorganisatie dat haar leden slechts 74 nieuwe handelsbeperkende maatregelen hebben ingevoerd sinds oktober 2016: "een sterke daling ten opzichte van de vorige periode en het laagste maandgemiddelde sinds 2008."[i]. De organisatie kwam tot de volgende conclusie: "Het is bemoedigend om vast te stellen dat alle leden van de WTO zich gematigd en terughoudend blijven opstellen tegenover handelsbeperkingen, ondanks de aanhoudende onzekerheid rond de wereldwijde economie."

 

De angst wegnemen: Een gedeeltelijke lijst

Ondanks de vrees voor een handelsoorlog, ziet de realiteit er als volgt uit:

  • Hoewel het Verenigd Koninkrijk door de Brexit wellicht uit de interne markt van de EU zal stappen, hoeft dit niet per se negatieve gevolgen te hebben, afhankelijk van het feit of beide partijen tijdens de onderhandelingen een handelsakkoord bereiken. Bovendien beschikt het Verenigd Koninkrijk over de vrijheid om buiten de EU akkoorden af te sluiten met andere landen, zoals Australië en de VS, die beide hebben aangegeven voorstander te zijn van bilaterale akkoorden met het Verenigd Koninkrijk.[ii]
  • Als presidentskandidaat zei Trump dat China op de eerste dag van zijn ambtsperiode officieel zou worden aangeduid als "valutamanipulator"; maar 140 dagen later heeft president Trump dit nog steeds niet gedaan. Bovendien verklaarde hij tijdens een interview in de Wall Street Journal ronduit dat "China geen valutamanipulator is".[iii]
  • Als presidentskandidaat zwoor Trump dat hij NAFTA zou opzeggen; president Trump zegt dat hij bereid is tot heronderhandelingen over NAFTA - en de door de regering afgekondigde inspanningen lijken meer op een poging om de akkoorden te verdiepen dan op een terugtrekking. [iv]
  • Hoewel de VS zich terugtrokken uit het Trans-Pacific Partnership (TPP) handelsverdrag, een verdrag dat nog niet was geratificeerd, kondigden ze in mei 2017 aan "bereid te zijn" opnieuw met de EU te onderhandelen over de Transatlantic Trade and Investment Partnership (TTIP).[v]

Intussen boekt de EU vooruitgang wat betreft nieuwe handelsverdragen met Canada en Japan. Duitsland doet er alles aan om de VS-EU TTIP opnieuw leven in te blazen. In grote lijnen lijkt het er dus op dat de angst voor een golf van protectionistische maatregelen overdreven was, in ieder tot nu toe. Als een alom verspreide angst geleidelijk onterecht blijkt te zijn, zien we meestal dat het beleggersvertrouwen weer toeneemt en de koersen weer omhoog gaan. We zijn van oordeel dat dit verwerkingsproces, dat in de loop van 2017 is gestart, nog lang niet is afgerond.

Fisher Investments Nederland is de Nederlandse tak van Fisher Investments Europe Limited, een volledige dochteronderneming van Fisher Investments. Fisher Investments is een onafhankelijke, particuliere vermogensbeheerder. Fisher Investments Europe delegeert het portefeuillebeheeractiviteiten aan zijn moedermaatschappij. Dit artikel geeft de standpunten, inzichten en commentaren van redactiemedewerkers van Fisher Investments weer, die op elk moment onaangekondigd kunnen veranderen. De weergegeven marktgegevens dienen louter ter illustratie en informatie. Niets in dit artikel kan worden uitgelegd als beleggingsadvies of een aanbeveling om een effect te kopen of verkopen, noch als een bewijs dat een specifieke transactie of beleggingsstrategie geschikt is voor een bepaald persoon.  

[i] Bron: Trade Monitoring Database, World Trade Organisation, 24/07/2017.

[ii] Bron: This Former New Zealand Minister Will Lead Brexit Trade Talks, Bloomberg, 16/06/2017.

[iii] Bron: Donald Trump: China 'not a currency manipulator', BBC, 12/04/2017.

[iv] Bron: ‘I was all set to terminate’: Inside Trump’s sudden shift on NAFTA, Washington Post, 27/04/2017.

[v] Bron: US trade chief ‘open’ to resurrecting TTIP, Euractiv, 31/05/2017.